نوشته‌ها

کمپرسور اسکرو اویل فری ZT110 اطلس کوپکو

کمپرسور اسکرو اویل فری ZT110 اطلس کوپکو

 

کمپرسور اسکرو اویل فری ( بدون روغن ) به انگلیسی Oil Free دقیقاً عملکرد و کارکردی همانند کمپرسورهای اسکرو روغنی دارد و بزرگ‌ترین تفاوت آنها این است که این کمپرسور هوا از آب به‌جای روغن برای خنک کردن قطعات استفاده می‌کند. ادامه مطلب

مراحل تصفيه سازي هواي فشرده

تصفيه سازي هواي فشرده ( Treatment of compressed air ) در این مطلب با مراحل تصفیه هوای فشرده آشنا میشوید . با ما همراه باشید .

هوا فشرده چیست؟

 هوا فشرده بررسي كلي هوا (Air in general) هوا، تركيب گازي است، بي رنگ، بي بو و بي مزه. هوا از گازهاي بسياري تشكيل شده است، اما گازهاي تشكيل دهنده آن عمدتاً اكسيژن و نيتروژن هستند. در بيشتر شرايط محاسباتي مي توان هوا را به عنوان يك تركيب گازي كامل در نظر گرفت. تركيب هوا […]

حذف وسیله حفاظتی در برابر اضافه بار

حذف وسیله حفاظتی در برابر اضافه بار

حذف وسیله حفاظتی در برابر اضافه بار

 

حذف وسیله حفاظتی در برابر اضافه بار :

حذف وسیله حفاظتی در برابر اضافه بار با نیت جلوگیری از بی برق شدن مدار

     در مواردی که قطع ناگهانی مدار ممکن است باعث بروز خطر شود، توصیه می شود از نصب حفاظت در برابر اضافه بار صرف نظر شود. از این مواردند:

1-مدار تحریک ماشین های گردان (سنکرون

2-مدار تغذیه آهنرباهای بالاتر؛

3-ثانویه ترانسفورماتورهای جریان؛

4-پمپ های آتشنشانی.

در این گونه موارد توصیه می شود از نوعی وسیله اعلان اضافه بار (سمعی-بصری) استفاده شود.

716-5- شرایط نصب چند کابل به موازات همدیگر از نظر اضافه بار ( حذف وسیله حفاظتی در برابر اضافه بار )

    هنگامی که یک وسیله حفاظتی عهده دار حفاظت چند کابل موازی باشد. شاخه های موازی هر قطب یا فاز مدار باید دارای جریان هایی که با یکدیگر برابرند، باشد و البته شدت جریان جمع جریان های همه شاخه ها خواهد بود. برای رسیدن به این هدف لازم است شرایط زیر رعایت شوند:

  • هادی های هر شاخه باید از یک جنس و با سطح مقطع و طول برابر باشد؛
  • ساختار هادی ها یا کابل ها یکسان باشد؛
  • نحوه و شرایط نصب هادی ها یا کابل ها یکسان باشد؛
  • هیچ انشعابی در طول مسیر وجود نداشته باشد.

توصیه می شود هدایت چند کابل موازی فقط در مورد مقاطع بزرگ اجرا شود و در سیم کشی های تاسیساتی اصلاً مورد استفاده قرار نگیرد.

717- حفاظت در برابر اتصال کوتاه

حذف وسیله حفاظتی در برابر اضافه بار ( حذف وسیله حفاظتی در برابر اضافه بار )

یاد آوری 1- درباره کلیات پدیده اتصال کوتاه و محاسبه حداقل جریان اتصال کوتاه برای رعایت ایمنی در سیستم های TN، در پیوست 4 از فصل ششم، بحث شده است. در اینجا فقط به ذکر کلیاتی که جنبه یادآوری دارد و بحثی کوتاه درباره شدت جریان های اتصال کوتاه حداکثر، اکتفا شده است.

یادآوری 2- برای مطالعه بیشتر درباره محاسبه شدت جریان های اتصال کوتاه، که فصلی مهم از مهندسی قدرت است و در اینجا با آن گذرا برخورد شده است، استانداردهای IEC 781 , IEC 909 را ببینید.

IEC 781:Application Guide For Calculation of Short-Circuit Currents in L.V

Radial Systems

IEC 909: Short-Circuit Circuit Current Calculation in Tree- Phase A.C Systems

بزرگی شدت جریان اتصال کوتاه، بستگی به دوری یا نزدیکی نقطه وقوع آن نسبت به منبع تغذیه یا انشعاب دارد.

شدیدترین جریانها، در حالتی پیش می آید که اتصال کوتاه در نزدیکی منبع تغذیه یا انشعاب رخ دهد ولی هر چه اتصال کوتاه دورتر از منبع یا انشعاب اتفاق افتد، از شدت آن کاسته می شود. این مسئله به نوعی جریان اتصال کوتاه مربوط نیست ولی به طور کلی برای محاسبه حداکثر جریان اتصالی با نقاطی نزدیک و برای حداقل شدت جریان با نقاطی دور سروکار داریم.

در تاسیسات فشار ضعیف دو نوع اتصال کوتاه مورد نظر است که باید محاسبه شده و تجهیزات در برابر آنها کنترل شوند:

  1. اتصال کوتاهی که با توجه به شرایط موجود در نزدیکی منبع یا به تناسب در جوار تابلوها اتفاق می افتدف شدیدترین جریان ها را در تاسیسات تولید می کند. کلیه اجزای مدارها باید بتوانند در برابر آثار حرارتی و نیروهای دینامیکی این جریان ها در مدت زمانی که قبل از عمل وسیله حفاظتی برقرارند، بدون بروز خرابی ایستادگی کنند. این اجزا عبارتند از تجهیزات قطع و وصل، مدارها، کابله، کلیدها، وسایل حفاظتی شینه ها و اتصالات.

برای بدست آوردن حداکثر جریان اتصال کوتاه به حالت اتصالی بین سه فاز بسنده می کنند، که این برای بعضی موارد کافی نخواهد بود.

2) اتصال کوتاهی که با توجه به شرایط موجود در دورترین نقطه هر مدار اتفاق می افتد، خفیف ترین جریان ها را در تاسیسات تولید می کند.

در سیستم TN وسایل حفاظتی باید به موقع مدار را قطع کنند تا شرایط برق گرفتگی بوجود نیاید (ظرف 4،0 ثانیه یا 5 ثانیه، بسته به نوع تجهیزات تغذیه شونده) پیوست 4 از فصل ششم دیده شود. نظر به اینکه حداقل جریان اتصال کوتاه برای کنترل کارآیی تجهیزات در برابر برق گرفتگی مورد استفاده قرار می گیرد، در این محاسبات اتصال کوتاه در دورترین نقطه هر مورد بین یک فاز و هادی مشترک حفاظتی/خنثی (PEN) یا هادی حفاظتی (PE) ، محاسبه می شود. شکل 717-1 مطالبی را که در بندهای 1) و 2) درباره آنها صحبت شده است نشان می دهد.

شکل 717-1 بعضی از مسایلی که باید در محاسبه حداکثر و حداقل جریان های اتصال کوتاه منظور شوند.

717-1- مختصری درباره محاسبه حداکثر شدت جریان اتصال کوتاه ( حذف وسیله حفاظتی در برابر اضافه بار )

   شدت جریانی که در صورت بروز اتصالی در نقطه ای از تاسیسات، در بخشی از آن که منتهی به نقطه مورد بحث می شود، جریان اتصال کوتاه احتمالی نامیده می شود.

شکل 717-2 اوسیلوگرام یک اتصال کوتاه با حداکثر جابجایی در یک شبکه وسیع را نشان می دهد.

شکل 717-2 اوسیلوگرام یک اتصال کوتاه با حداکثر جابجایی (حداکثر مولفه جریان مستقیم)

= مقوار موثر (RMC) مولفه سینوسی متقارن شدت جریان آغازین اتصال کوتاه؛

=A حداکثر مولفه جریان مستقیم؛

= حداکثر جمع مقادیر آنی جریان های مولفه های سینوسی و مستقیم؛

مقدار موثر (RMS) مولفه سینوسی متقارن شدت جریان تثبیت شده اتصال کوتاه.

در شبکه های وسیع است.

در این رابطه:

= مقدار موثر (RMS) مولفه سینوسی متقارن شدت جریان آغازین اتصال کوتاه؛

 C= ضریب تصحیح است که برای محاسبه حداکثر جریان اتصال کوتاه 1،1=C است؛

 U= ولتاژ بین دو فاز؛

 Z= امپدانس حلقه اتصال کوتاه است که در مورد اتصال کوتاه سه فاز، امپدانس یک فاز از محل بروز اتصالی تا مبداء می باشد.

حذف وسیله حفاظتی در برابر اضافه بار / حذف وسیله حفاظتی در برابر اضافه بار / حذف وسیله حفاظتی در برابر اضافه بار

انتخاب و محاسبه عملی مدارها

انتخاب و محاسبه عملی مدارها

انتخاب و محاسبه عملی مدارها

 

انتخاب و محاسبه عملی مدارها :

انتخاب و محاسبه عملی مدارها با توجه به جریان مجاز و لزوم اعمال ضرایب تصحیح برای دما همجواری

مقدمه

    روش انتخاب سطح مقطع یک مدار از روی جریان بار و مفاهیم جنبی مربوط به آن، به نحوی است که گفته شد. آشنایی با این مفاهیم برای درک مطالب لازم است و با استفاده از جدول های 712-1 تا 712-6، یا جدول های مشابه، می توان به نتیجه مطلوب دست یافت.

 

انتخاب و محاسبه عملی مدارها

انتخاب و محاسبه عملی مدارها

 

در عمل انتخاب سطح مقطع یک مدار به نحوی انجام می شود که در ظاهر فقط بخشی از مطالب گفته شده یعنی مورد استفاده قرار می دهد، ولی راجع به جریان های هیچ صحبتی نمی کند. البته با توضیحاتی که قبلاً داده شده است، و جزئی از ساختار همه لوازم حفاظتی می باشند. در ضمن انجام محاسبات گر چه ممکن است مستقیماً به آنها مراجعه نشود، نتایج با توجه به نقش آنها حاصل می شود.

یک بار دیگر توجه خواننده را به این مطلب جلب می کند که جریان مجاز مداوم حرارتی که برای یک هادی یا کابل تعیین می شود، در اصل بستگی به نوع عایق بندی و دمای اطراف آن دارد تا اینکه حداکثر دمای عایق بندی از مقداری که سبب انهدام تدریجی یا آنی آن می شود، تجاوز نکند. نوع عایق بندی بسیار مهم است زیرا حداکثر دمای مجاز هر عایق بستگی به جنس آن دارد که در پیوست 2 جدول 7P21 در این باره صحبت شده است .

عواملی که دمای کابل را کنترل می کنند مرور می کنیم:

 

عامل اصلی شدت جریانی است که از هادی عبور می کند و مقداری از انرژی آن در مقاومت هادی تبدیل به گرما می شود. این گرما به محیط اطراف منتقل می گردد تا حد تعادل به دست آید و در این حالت دمای هادی نباید از مقدار مجاز عایق آن بیشتر شود. اما اگر جریان مصرف ثابت باشد، انرژی تبدیل شده به گرما در داخل هادی هم کمابیش ثابت بوده و گرمای منتقل شده به محیط وابسته به دمای محیط خواهد بود. بدیهی است جریان مجاز یک هادی در دمای 20 درجه نسبت به محیطی با دمای 40 درجه خیلی بیشتر است و در نتیجه هادی می تواند در دمای کمتر جریان بیشتری را بدون صدمه زدن به عایق بندی از خود عبور دهد. پس دمای محیط در سرعت خنک شدن هادی و در نتیجه جریان مجاز، موثر است.

اما شرایط دیگری هم وجود دارند که در دمای نهایی کابل به شرط ثابت بودن دیگر عوامل (شدت جریان و دمای محیط) موثرند. اگر به جای دو رشته هادی حامل جریان یکسان (تکفاز)، سه رشته هادی حامل جریان های مساوی (سه فاز متعادل) وجود داشته باشند. در شرایط مساوی، در مدار سه رشته ای انرژی بیشتری به صورت گرما آزاد می شود و بنابراین جریان کمتری باید عبور کند، تا در هر دو حالت، دما از حد مجاز تجاوز نکند. همین طور است حالتی که چندیت مدار دو یا سه رشته ای یا مخلوطی از آنها در جوار همدیگر قرار گرفته باشند.

انتخاب و محاسبه عملی مدارها - 2

انتخاب و محاسبه عملی مدارها – 2

بنابراین تعداد هادی های حامل جریان در یک مدار و تعداد مدارهای همجوار، عوامل دیگری هستند که در تعیین شدت جریان مجاز هادی ها نقشی مهم دارند.

تمامی مطالب گفته شده در بالا در جدول هایی که برای عایق بندی مختلف و هادی ها و کابل های متفاوت تهیه می شوند. برای روش های گوناگون نصب، جریان مجاز را در دمایی معین (معمولاً 30 درجه سلسیوس) ارائه می دهند.

همچنین جدولی دیگر، برای دماهای مختلف محیط، ضرایب تصحیحی ارائه می دهد و در این بین اثر خود محیط را نباید فراموش کرد. تبادل گرما بین یک مدار و هوا، و همان مدار و زمین، یکسان نیست. جدول های دیگری ضرایبی را ارائه می دهند که انواع روش های نصب و همجواری ایجاد شده به وسیله آنها را به حساب می آورند. به این ضرایب، “ضرایب تقلیل” گفته می شود.

IEC در این زمینه جدول های مفصلی را همراه با متون مربوط به آنها تهیه نموده است که باید اساس همه محاسبات قرار گیرد. بخش کوچکی از این جدول ها که مدارها و روش های عمومی تر را در برمی گیرند، در پیوست 2 ذکر شده است.

علاوه بر سیستم IEC، VDE آلمان و دیگر استانداردهای مشابه، روش هایی را که کمی نسبت به IEC تفاوت دارند ارائه داده اند. اما نظر به اینکه در کشور ما از دیر باز از سیستم های VDE بیشتر استفاده شده و آشناترند، روش جدیدتر این سیستم، در پیوست 3 ذکر شده است.

716- مسائل جنبی در انتخاب و محاسبه مدارها با توجه به جریان مجاز ( انتخاب و محاسبه عملی مدارها )

     علاوه بر مسایل اصلی مورد بحث، مسایل جنبی فراوانی در انتخاب و محاسبه مدارها از نظر حفاظت در برابر اضافه بار، وجود دارند، از آن جمله اند:

1-محل نصب وسیله حفاظتی در چه نقطه ای از مدار مجاز است؟

2-در چه شرایطی می توان از حفاظت اضافه بار صرف نظر نمود؟

3-اگر بار بیش از ظرفیت انتقال یک کابل باشد، شرایط نصب چند کابل به موازات همدیگر چیست؟

در زیر راجع به این مطالب به اختصار بحث خواهد شد.

 

716-1- محل نصب وسیله حفاظتی در برابر اضافه بار (برای سیستم IT ، 16-2-2 دیده شود)

   یک وسیله حفاظت در برابر اضافه بار باید در محل تغییر هریک از مشخصه های مدار نصب شود مانند:

1-محل تغییر سطح مقطع مدار؛

2-محل تغییر ساختار کابل یا تغییر شرایط محیط نصب؛

3-محل تغییر ظرفیت کابل (جریان مجاز) به هر علت (کم شدن مقطع، جنس هادی، ساختار کابل). در این میان چند استثناوجود دارد: وسیله ایجاد حفاظت در برابر اضافه بار می تواند در هر نقطه ای از طول مدار قرارگیرد به شرط آن که از محل تغییر مشخصه های مدار تا محل نصب وسیله حفاظتی ، هیچ انشعاب یا پریز یا نقطه برداشت دیگری وجود نداشته باشد و یکی از دو شرط زیر نیز برقرار باشد:

الف) مدار طبق خواسته های پیوست 4 از فصل 6، در برابر اتصال کوتاه حفاظت شده باشد. (شکل 716-1 الف دیده شود).

ب) طول مدار از محل تغییر مشخصه های مدار تا محل نصب وسیله حفاظتی، از 3 متر تجاوز نکند و مدار به نحوی نصب شده باشد که احتمال بروز اتصال کوتاه در این قسممت از مدار حداقل باشد و محل نصب وسیله حفاظتی در نزدیکی مواد محترقه نباشد.(شکل 716-1 ب دیده شود.)

شکل 716-1 شرایط نصب وسیله حفاظتی در برابر اضافه بار در نقطه ای غیر از نقطه انشعاب ( انتخاب و محاسبه عملی مدارها )

716-2- موارد حذف وسیله حفاظتی در برابر اضافه بار (برای سیستم IT، 716-3 دیده شود)

   در موارد ذکر شده در زیر پیش بینی حفاظت در برابر اضافه بار لازم نخواهد بود. البته این به شرطی است که مقررات دیگری به دلایل مختلف مانند وجود خطر حریق، نصب این وسایل را الزامی نکند.

الف) وسیله حفاظتی نصب شده در طرف تغذیه به نحوی باشد که هادی انشعابی را در برابر اضافه بار حفاظت کند (شکل 716-2- الف) وسیله M برای حفاظت انشعاب O-B مناسب باشد)

ب) مدارهایی که احتمال بروز اضافه بار در آنها وجود ندارد ولی در برابر اتصال کوتاه حفاظت شده و دارای انشعاب یا پریز نباشند.(برای مثال بخاری برقی نصب ثابت جز در صورت بروز خرابی اضافه بار ندارد. مثال دیگر وجود وسیله حفاظتی در خود دستگاه است.)

ج) برای بعضی مدارها طبق مقررات خاص آنها مانند مدارهای مخابرات، کنترل ارسال علائم و مانند آنها

شکل 716-2 حالت هایی برای عدم استفاده از حفاظت در برابر اضافه بار در مدار انشعابی ( انتخاب و محاسبه عملی مدارها )

مدارهای تغذیه کننده پریز یا موتور را باید با حفاظت اضافه بار در نظر گرفت اما در مورد آنها هم می توان استثنا قائل شد:

د) اگر مشخصه های تغذیه جریان را محدود کند (مانند تغذیه از طریق ترانسفورماتور با امپدانس زیاد)

ه) اگر ساختار وسیله تغذیه شونده از مدار بروز اضافه بار را ناممکن سازد. (در هر حال چنانچه مدار پریز از نوع بند)

د) در بالا نباشد باید حتماً در برابر اضافه بار حفاظت شود.

716-3- موارد حذف یا تغییر محل وسیله حفاظتی در برابر اضافه بار در سیستم های IT ( انتخاب و محاسبه عملی مدارها )

پیش بینیهای بندهای 716-1 و 716-2 برای تغییر محل یا حذف وسیله حفاظت در برابر اضافه بار در مورد سیستم های IT مجاز نیست مگر مدارهایی که در برابر اضافه بار حفاظت نشده است، با وسیله جریان تفاضلی حفاظت شده باشد یا همه دستگاه های مورد استفاده مدار و ساختار خود مدار از نوع کلاس II باشد. (بند 622-2 فصل ششم دیده شود) ( انتخاب و محاسبه عملی مدارها )

 

انتخاب و محاسبه عملی مدارها / انتخاب و محاسبه عملی مدارها / انتخاب و محاسبه عملی مدارها / انتخاب و محاسبه عملی مدارها / انتخاب و محاسبه عملی مدارها / انتخاب و محاسبه عملی مدارها / انتخاب و محاسبه عملی مدارها

حفاظت در برابر برق گرفتگی 7

تعیین g برای مدارهای پریز

تعیین g برای مدارهای پریز

 

تعیین g برای مدارهای پریز :

    برآورد توان پریزها در ساختمان های مسکونی و اپارتمان ها همیشه مورد سوال بوده است. بعضی ها اعتقاد دارند توان هر پریز باید عددی بین 100 تا 200 وات انتخاب شود. در مبحث 13 از مقررات ملی ساختمانی ایران “طرح و اجرای تاسیسات برقی ساختمان ها”، گفته شده است که مصرف هر مدار مربوط به پریزها باید به اندازه مقدار اسمی وسیله حفاظتی آن باشد. برای مثال اگر یک مدار پریز یا کلید خودکار مینیاتوری 16 آمپر حفاظت شود، در خواست آن مدار 16 آمپر خواهد بود. اما اینک IEC توصیه می کند که برای پریزهای عمومی به تناسب تعداد آنها در هر مدار، از مقادیر جدول 3-7 استفاده شود:

جدول 7-3 مقادیر تخمینی ضریب “g” برای مدار پریز ( تعیین g برای مدارهای پریز )

تعداد پریزها در یک مدار1248بیش از 8
ضریب در خواست “g”16،03،015،0کمتر از15، 0

برای پریزهای آشپزخانه باید اعداد بزرگتری جهت g انتخاب شود. در مورد لوازم نصب ثابت که بوسیله پریز تغذیه می شوند هم باید از مقادیر بزرگتر استفاده شود. برای ساختمان های تجاری و صنعتی باید از روش هایی مشابه استفاده شود.

– مقادیر تخمینی ضریب “g” طبق IEC64 ادامه دارد.

– مقادیر تخمینی ضریب”g” چند نوع مصرف برای براورد در خواست در تابلوهای میانی و فرعی

– ضریب در خواست برای یک گروه واحد مسکونی

712- شدت جریان اسمی وسیله حفاظتی

       شدت جریان اسمی  وسایل حفاظتی، بسته به نوع آنها دارای تعریف هایی است، که در استانداردهای تجهیزات مربوط به هر یک، مشخص شده است.

وسایل حفاظتی به دو گروه تقسیم می شوند:

  • وسایل حفاظتی غیر قابل تنظیم؛
  • وسایل حفاظتی قابل تنظیم.

712-1- وسایل حفاظتی غیر قابل تنظیم (non- adjustable protective devices)

     لوازم غیر قابل تنظیم عبارتند از فیوزها و کلیدهای خودکار مینیاتوری، برای مثال استانداردهای اینگونه لوازم غیر قابل تنظیم جریان عبارتند از:

1)ردیف استاندارهای VDE 0636 یا IEC 269 و استانداردهای دیگر – فیوزهای فشار ضعیف

2)ردیف استانداردهای IEC 898 یا VDE0641 و استاندارهای دیگر – کلیدهای خودکار مینیاتوری

توصیه می شود همیشه آخرین چاپ موجود استانداردها مورد استفاده قرار گیرد.

نمونه هایی برای مقادیر  لوازم غیر قابل تنظیم، در جدول های 7-4 تا 7-7 داده شده اند.

جدول 7-4 شدت جریان های اسمی IN

جدول 7-5 شدت جریان های اسمی IN

جدول 7-6 شدت جریان های اسمی IN

جدول 7-7 شدن جریان های اسمی IN

721-2- وسایل حفاظتی قابل تنظیم adjustable protective devices

     لوازم قابل تنظیم عبارتند از کلیدهای خودکار و راه اندازهای موتور. شدت جریان اسمی  وسایل حفاظتی قابل تنظیم، شدت جریانی است که استفاده کننده روی کلید تنظیم می کند.

مثالهایی برای استانداردهای لوازم قابل تنظیم جریان عبارتند از:

1)ردیف استانداردهای IEC 157 یا VDE 0660 لوازم قطع و وصل و تنظیم، کلیدهای خودکار؛

2)ردیف استاندارهای IEC 292 یا VDE 0600  راه انداز موتورهای فشار ضعیف راه اندازی وصل مستقیم به شبکه (ولتاژ کامل).

نمونه هایی برای مقادیر تنظیمی  در جدول 7-8  و 7-9 داده شده است.

در جدولهای 7-4 تا 7-9، شدت جریان های اسمی و جریان عدم ذوب و جریان ذوب نیز داده شده اند، تا در رابطه های (1) و (2) بخش 710 مورد استفاده قرار داده شوند.

یادآوری-لازم است دقت شود که در مورد لوازم حفاظتی قابل تنظیم، مقادیر تنظیم شده طبق مفاد استاندارد هر یک از آنها انتخاب شود. زیرا ممکن است تفاوت هایی بین استانداردهای مختلف، وجود داشته باشند.

 

تعیین g برای مدارهای پریز / تعیین g برای مدارهای پریز / تعیین g برای مدارهای پریز / تعیین g برای مدارهای پریز

 

حفاظت در برابر برق گرفتگی 7

شدت جریان طرح

شدت جریان طرح

 

شدت جریان طرح ( design current )

     طبق تعریف شدت جریان طرح ، جریانی است که پیش بینی می شود در شرایط عادی از مدار عبور کند.

برآورد شدت جریان طرح، در عین حالی که بخشی از علوم مهندسی است، جنبه هایی از مردم شناسی، آمار و همچنین اقتصاد را در خود نهفته دارد. عادات و رسوم محلی، بهای انرژی الکتریکی در مقایسه با توان خرید مردم و بسیاری از عوامل دیگر در این امر تاثیر دارند؛ به طوری که تخمین جریان، به نوعی هنر تبدیل شده است.

یکی از روش های متداول برای تخمین بار در دنیا، جمع آوری دایمی آمار از تاسیسات موجود و اعمال نتایج به دست آمده است. از آنها برای برآورد بار در تاسیسات جدید استفاده می شود. نتایج بدست آمده به طور خودکار همه جوانب موثر را به حساب می آورد و فقط پیش بینی مسایلی که برای رشد بار در آینده لازم است، باقی می ماند. متاسفانه جمع آوری و اعمال اینگونه آمار در کشور ما معمول نیست و به همین دلیل جنبه حدسی برای انتخاب ضریب در خواست، خیلی بیشتر است.

در هر حال همیشه سعی بر این بوده و هست که تا حد امکان بر آورد در خواست بار را عملی تر و دقیقتر کنند تا نقش حدس و گمان در آن کمتر شود. در این راه باید به عوامل زیر توجه شود:

  • طول مدت همزمانی استفاده از بارها؛
  1. نوع مصرف از نظر مدت زمان استفاده در هر بار وصل شدن به شبکه(duty cycle)
  • نوع بار موتورها برای تعیین در خواست آنها؛
  • تاثیر شرایط محلی دما و رطوبت در برآورد بارهای سرمایشی و گرمایشی؛
  • نوع کاربری ساختمان (مسکونی- اداری- صنعتی- عمومی و غیره)؛
  • نوع و ترتیب مدار تغذیه با توجه به نحوه بهره برداری از آن (برای مثال کار تجهیزات در حالت ذخیره)؛
  • پیش بینی روند رشد در خواست در آینده؛
  • هر گونه شرایط خاص محلی.

طبق بحثی که در پیوست یک از فصل هفتم دنبال شده است. شدت جریان طرح با یک مدار که همان حداکثر شدت جریان در خواست است، با انتخاب ضریب در خواست یا ضریب دیماند که با –g– نشان داده می شود،از روی توان وصل شده یا شدت جریان وصل شده، محاسبه می گردد:

به طوری که از رابطه بالا دیده می شود، مهمترین قدم در محاسبه  یا  (که قابل تبدیل به  است) انتخاب دقیق g است. طبق مدرک IEC, 64 (Secretariat) 254 برای انتخاب g دو حالت پیش بینی شده است:

1) تخمین g برای برآورد کل در خواست یک ساختمان (یعنی محل انشعاب)؛

2) تخمین g برای برآورد جزئی در خواست (یک تابلوی فرعی یا میانی) از ساختمان.

حداکثر در خواست= باید مشخص شود که حداکثر در خواست، برای کل ساختمان یا بخشی از ساختمان مورد نیاز است. دوره در خواست، بسته به مورد ممکن است 15

 یا 30 دقیقه انتخاب شود.

توان وصل شده=

یاد آوری1- برای آشنایی بیشتر با مسایل مربوط به محاسیات بار و حداکثر در خواست (دیماند) و دیگر مطالب مربوط، به پیوست 7P1 مراجعه شود. مطالب زیر عمدتاً به ضریب در خواست (دیماند) –g- ارتباط پیدا می کند و مطالب اضافی آن برای اطلاع بیشتر ارائه شده است. (بند 7P1 -1-4 را ببینید)

یادآوری 2- در تخمین و محاسبه حداکثر در خواست، نکته ای که باید مراعات شود این است که واحد اندازه گیری حداکثر در خواست و توان وصل شده از یک  جنس انتخاب شوند. محاسبات را می توان بر حسب آمپر یا ولت آمپر یا وات و یا مضاربی از هر کدام از آنها (کیلو آمپر یا کیلو وات) انجام داد و بعد از حصول نتیجه، به واحدی تبدیل کرد که مورد نیاز است.

711-1- تعیین g برای برآورد کل در خواست یک ساختمان (محل تحویل نیرو- محل انشعاب) ( شدت جریان طرح )

      تخمین g برای بر آورد کل در خواست یک ساختمان مشتمل بر مصارف مختلفی که ممکن است در آن وجود داشته باشند و با استفاده از جدول 7-1 و شکل 711-1 انجام می شود. استفاده از شکل 711-1 در واقع وارد کردن ضریب همزمانی است که در پیوست 7P1 -1-4، درباره ماهیت آن صحبت شده است ولی در مدرک IEC, 64 (Secretariat) 254 با آن گذرا برخورد شده است.

حداقل رواداری ضرایب به دست آمده از جدول 711-1 و شکل 711-1، 10% است.

711-2- تعیین g برای برآورد قسمتی از یک ساختمان (یک تابلوی نیروی میانی یا فرعی) ( شدت جریان طرح )

    تخمین g برای برآورد یک تابلوی میانی یا فرعی که بستگی به انواع مصرف کننده های آن دارد، با استفاده از جدول7-2 انجام می شود. نتیجه بدست آمده از این محاسبات را می توان با در دست داشتن محاسبات مربوط به همه تابلوها برای برآورد کل باریک تابلوی میانی از جمع تابلوهای فرعی یا کل ساختمان از جمع تابلوهای میانی مورد استفاده قرار داد، به شرطی که از ضرایب همزمانی مناسب استفاده شود. IEC برای ضرایب همزمانی، مقادیری را مشخص ننموده است.

 

شدت جریان طرح / شدت جریان طرح / شدت جریان طرح


شرکت اطلس کاسپین وارد کننده و پخش کننده محصولات شرکت اطلس کوپکو سوئد از قبیل : کمپرسور – فیلتر – مخزن – سنسور
حفاظت در برابر اضافه بار

حفاظت در برابر اضافه بار

حفاظت در برابر اضافه بار

 

 حفاظت در برابر اضافه بار

حفاظت در برابر اضافه بار

 

حفاظت در برابر اضافه بار :

    برای طرح یک مدار الکتریکی، قبل از هر چیز لازم است مصرف آن یا شدت جریان طرح تعیین شود. به عبارت دیگر باید نوع مصرف، شدت جریان عادی مصرف و جریان های اضافه بار موقت مصرف کننده هایی که از مدار تغذیه می کنند، مشخص شوند تا از روی آنها شدت جریان طرح تعیین گردد. شاید این قسمت از کار، مشکل ترین آن باشد، زیرا چیزی که به دنبال آن هستیم ما را وارد احتمالات می کند که برای مهندسین زمینه ای ناخوشایند است. مخصوصاً هنگامی که تعیین ضریب هم زمانی در میان باشد. به نحوی که بعداً خواهیم دید در تعقیب تعیین شدت جریان طرح، از اعداد و ضرایب تجربی استفاده می شود و با در نظر گرفتن همه جوانب مقدار مورد جستجو “برآورد” می شود.

نتیجه:

نتیجه اینکه حتی در بهترین شرایط، با عدم قاطعیت روبرو هستیم. البته هر چه اعداد مورد استفاده در برآورد، از منابع مطمئن تر استخراج شوند و افراد برآورده کننده با آداب و رسوم استفاده از برق در محل آشنایی و تجربه بیشتری داشته باشند، نتیجه به واقعیت نزدیکتر خواهد شد. ولی با توجه به نفس موضوع انتظار دقت کامل در برآورد، ساده اندیشی است.

به یاد داشته باشیم که منشاء مقادیر اصلی مورد استفاده در این محاسبات، جنبه آماری دارند و در کشور ما اینگونه آمار اصلاً وجود ندارد. منابع خارجی با توجه به بسیاری عوامل، که تفاوت در فرهنگ استفاده از برق یکی از آنهاست، مقادیر مورد بحث را برای استفاده کننده ایرانی حتی در بهترین شرایط، بسیار تقریبی می نماید.

حفاظت در برابر اضافه بار

حفاظت در برابر اضافه بار

حال فرض کنیم که با توجه به تمامی مشکلات و تقریب ها، شدت جریانی که مدار باید برای آن طرح شود، تعیین شده است. این همان شدت جریان طرح است که طبق آن با IEC نشان داده شده است.

بر مبنای شدت جریان اسمی وسیله حفاظتی یا در مورد وسایل قابل تنظیم، شدت جریان تنظیم شده وسیله انتخاب می شود که منطقاً باید برابر یا بیشتر از باشد تا مدار بتواند بدون وقفه جریان مصرف را تامین کند. شدت جریان اسمی وسیله حفاظتی (nominal or seting current) طبق IEC یا نمایش داده می شود.

یادآوری 1- در مورد وسایل حفاظتی قابل تنظیم (کلید خودکار)، شدت جریان تنظیم شده است (setting current).

حفاظت در برابر اضافه بار

بر مبنای، مشخصات مدار (جنس، سطح مقطع، نوع عایق بندی و شرایط محل) و شدت جریان مجاز حرارتی (current carrying capacity) مدار انتخاب می شود. این شدت جریان با IEC نمایش داده می شود. برای اینکه مدار دچار اضافه جریان نشود و عایقبندی آن سالم بماند، باید بزرگتر از  انتخاب شود.

یادآوری 2- اگر مدار از مناطق مختلفی عبور کند که دارای ضرایب انتقال حرارتی متفاوتند، یا سطح مقطع مدار در طول آن تغیر کند، باید کمترین شدت جریان مجاز انتخاب شود.

علاوه بر سه شدت جریان، IEC شدت جریان دیگری را نیز تعریف می کند که در صورت عبور آن از مدار، عمل وسیله حفاظتی یا سوختن فیوز تضمین شده باشد. این شدت جریان در مورد کلیدهای خودکار از هر نوع، شدت جریان عمل و در مورد فیوزها، شدت جریان ذوب نامیده می شود که با  نمایش داده می شود.

( حفاظت در برابر اضافه بار ) در عمل به ترتیب زیر انتخاب می شود:

– برای کلیدهای خودکار: شدت جریان عمل در زمانی که به طور قرار دادی انتخاب شده است.

– برای فیوزهای نوع gl : شدت جریان ذوب در زمان قراردادی.

-برای فیوزهای نوع gll : 9، 0 شدت جریان ذوب در زمان قرار دادی.

یادآوری 3- ضریب 9، 0 تفاوت هایی را که طبق استانداردهای مربوطه بین آزمونهای فیوزهای gI و gll وجود دارد منظور می کند.

= gI فیوزهای کاربرد عمومی با واکنش سریع (quick response)

= gII  فیوزهای کاربرد عمومی با واکنش تاخیری (time- lag)

یادآوری 4- در اینجا کافی است گفته شود که جریانی است که در صورت عبور از یک وسیله حفاظتی، وسیله را در زمانی قرار دادی (که معمولاً یک ساعت انتخاب می شود) بسته به نوع وسیله، قطع یا ذوب نخواهد کرد.

یادآوری 5- برای مشخصه های فیوزهای نوع  gII و gII ، به استاندارهای IEC269 مراجعه شود.

گفته های بالا را می توان در دو رابطه ساده زیر خلاصه نمود:

رابطه (1)، قاعده “شدت جریان نامی” خوانده می شود.

رابطه (2)، قاعده “شدت جریان عمل” خوانده می شود.

یادآوری 6- مقدار 45،1 ضریبی است انتخابی. جریان  هرگز نباید از 45،1 بیشتر انتخاب شود.

به عبارتی دیگر تا جایی که به اضافه بار مربوط می شود:

اولاً- مشخصه های مدار باید به نحوی انتخاب شوند که هادی های مدار توانایی حمل جریان اسمی و اضافه بارهای مجاز را به طور دائم یا موقت داشته باشد. به این مشخصه ها مقادیر اسمی هادی گفته می شود.

ثانیاً- مشخصه های وسیله حفاظت در برابر اضافه بار مدار باید به نحوی انتخاب شوند که در صورت بروز اضافه بارهای غیر مجاز، قبل از اینکه در اثر اضافه دماهر گونه صدمه ای به مدار وارد شود، جریان به طور خودکار قطع شود. به این مشخصه ها مقادیر اسمی وسایل حفاظتی گفته می شود.

بین مقادیر اسمی هادی و مقادیر اسمی وسایل حفاظتی باید هماهنگی دقیق به عمل آید. علاوه بر آن بین وسایل حفاظتی در برابر جریان های اضافه بار و اتصال کوتاه هم باید هماهنگی به عمل آید.

حفاظت در برابر اضافه بار / حفاظت در برابر اضافه بار / حفاظت در برابر اضافه بار / حفاظت در برابر اضافه بار


شرکت اطلس کاسپین وارد کننده و پخش کننده محصولات شرکت اطلس کوپکو سوئد از قبیل : کمپرسور – فیلتر – مخزن – سنسور

 

حفاظت در برابر برق گرفتگی 7

حفاظت مدارها در برابر اضافه جریان

حفاظت مدارها در برابر اضافه جریان

 

حفاظت مدارها در برابر اضافه جریان

پیش گفتار

ملاحظات عمومی حفاظت مدارها در برابر اضافه جریان :

     هر شدت جریانی که بیش از شدت جریان نامی باشد، اضافه جریان نامیده می شود. اما آیا هر اضافه جریان به یک اندازه اهمیت دارد و به یک نوع باید برای آن چاره جویی شود؟ مهم تر آن، شدت جریان نامی یک مدار چگونه تعیین یا انتخاب یا محاسبه می شود؟ در اینجا راجع به این مسائل صحبت خواهد شد. اما اول کمی درباره چند اصطلاح صحبت کنیم:

هر مدار ممکن است به دو علت دچار اضافه جریان شود:

  • در اثر اضافه بار (جریان اضافه بار)
  • در اثر اتصال کوتاه (جریان اتصال کوتاه)

برای محاسبه، انتخاب یا تعیین مقادیر اسمی مدار و وسایل حفاظتی آن، سلسله مراتب و روش هایی وجود دارند، که رعایت آنها لازم است و در بخش های بعدی درباره آنها صحبت خواهد شد. اما قبل از وارد شدن به جزئیات، به طور کلی و تا جایی که به انتخاب هادی مربوط می شود، باید شرایط زیر برقرار باشد:

  • شدت جریان مجاز هادی (نسبت به زمان) در شرایط محل، بیش از شدت جریان قطع وسیله حفاظتی (نسبت به زمان) باشد.
  • چنانچه دو وسیله حفاظتی به طور سری نصب شده باشند (مانند یک فیوز و یک کلید خودکار)، تا یکی پشتیبان دیگری باشد یا یکی برای حفاظت در برابر اضافه بار و دیگری برای حفاظت در برابر اتصال کوتاه باشد. بین دو وسیله حفاظتی از نظر حوزه عمل هر یک باید هماهنگی لازم وجود داشته باشد. مدارها باید هم در برابر اضافه بار و هم در برابر اتصال کوتاه حفاظت شوند.

اصول اولیه حفاظت مدارها در برابر اضافه جریان

جریان اضافه بار

    جریان اضافه بار در یک مدار سالم بوجود می آید و ممکن است به علل مختلف بروز کند. از آن جمله:

1- اشتباه در محاسبه و انتخاب غلط اجزای مدار در مرحله طراحی و اجرا؛

2- رشد طبیعی بار به مرور زمان؛

3- بروز ایرادی در یک دستگاه (مانند زیاد شدن اصطکاک در یاتاقان ها) و نظایر آن؛

4- هر دلیل موجه دیگر.

 جریان اضافه بارممکن است نسبت به جریان نامی چند درصد بیشتر باشد یا حتی تا دو سه برابر آن هم بالا رود. در اثر اضافه بار، که گذشت زمان هم در آن نقش عمده دارد و ممکن است از چند دقیقه تا چند یا حتی چندین ساعت طول بکشد. دمای هادی ها مخصوصاً کابل ها و سیم ها و وسایل قطع و وصل، امکان دارد به حدی برسد که عایق بندی آنها را زودتر از موعود فرسوده و خراب کند یا محل اتصالات و ترمینال ها بیش از حد داغ شوند یا اضافه دمای یخ بوجود آمده برای محیط مضر یا خطرناک باشد.

در حال حاضر عمده ترین عایق بندی به کار رفته در مدارهای فشار ضعیف، PVC است. خاصیت این ماده به گونه ای است که دمای بیش از حد مجاز (با توجه به مدت زمان برقراری آن)، آن را از حالت قابل انعطاف و قابل برگشت به حالت اولیه خارج کرده و به حالت صلب و شکننده (غیر قابل برگشت به حالت پلاستیک) در می آورد که در اثر نیروهای مکانیکی نسبتاً کوچکی، خرد شده و پودر می شود. بنابراین برای هر مدار، با توجه به مشخصه های آن (جنس، سطح مقطع، نوع عایق بندی، نوع اضافه بار و مدت زمان برقراری احتمالی آن) لازم است وسایل حفاظتی با جریان نامی مناسب (فیوز، کلید مینیاتوری، کلید خودکار، کلید جریان تفاضلی) انتخاب شوند تا جریان مدار را قبل از رسیدن آسیب به عایق بندی، که در نهایت منجر به آتش سوزی و یا اتصال کوتاه و یا برقگرفتگی می شود، قطع کنند.

700-1-2- جریان اتصال کوتاه در حفاظت مدارها در برابر اضافه جریان

      جریان اتصال کوتاه در یک مدار معیوب بروز می کند. در طول هر مدار یا در داخل دستگاهی که آن را تغذیه یا کنترل می کند ممکن است اتصال کوتاه بروز کند. اتصال کوتاه شدن یک مدار یعنی وصل شدن یک یا چند هادی از آن مدار که در حالت عادی دارای پتانسیلهای مختلف می باشند از طریق امپدانسی بسیار کوچک به هادیهای دیگر، که ممکن است به قرار زیر باشند:

  • هادی های برقدار دیگر همان مدار (هر ترکیبی از یک یا دو یا سه فاز+ هادی خنثی) (N):
  • هادی های برقدار مدارهای دیگر؛
  • هادی حفاظتی (PEN
  • بدنه های هادی تجهیزات الکتریکی؛
  • بدنه های هادی بیگانه؛
  • هادی های اتصال به زمین.

در محاسبات، امپدانس نقطه اتصال کوتاه برابر صفر اختیار می شود.

بسته به دوری و نزدیکی نقطه اتصال کوتاه به منبع تغذیه و مشخصه های مدار، شدت جریان اتصال کوتاه ممکن است چند ده برابر با چند صد برابر و حتی در بعضی موارد چند هزار برابر جریان نامی باشد.

تاثیر جریان اتصال کوتاه بر هادیهای مدار و محیط اطراف و لوازم و دستگاه های حفاظتی، دو گانه است:

700-1-2-1- اثر حرارتی در حفاظت مدارها در برابر اضافه جریان

     از نظر آسیب رسانی به عایقبندی، مانند حالت اضافه بار، در اینجا نیز زمان نقشی عمده دارد با این تفاوت که به علت وجود شدتهای جریان بسیار بزرگ، زمان قطع باید بسیار کوتاهتر از حالت اضافه بار باشد تا دما از حد مجاز تجاوز نکند.

700-1-2-2- اثر مکانیکی در حفاظت مدارها در برابر اضافه جریان

    جریان های بسیار شدید اتصال کوتاه که از هادی های مدارها و بدنه های هادی و بدنه های بیگانه ای که در مسیر آنها قرار دارند عبور می کنند، علاوه بر آثار حرارتی، اجزای مدار را تحت تاثیر نیروهای الکترودینامیکی قرار می دهد. این نیروها در حالت اضافه بار اهمیت نداشتند و به این دلیل در آنجا راجع به آنها صحبتی نشده است. اما در مورد شدت جریان های اتصال کوتاه، نیروهای جذب و دفع در هادی ها به قدری بزرگند که ممکن است سبب له شدن شینه ها و شکستن مقره های آنها، چسبیدن هادی های کابل ها به هم و له شدن عایق بندیهای بین آنها و کنده شدن اجزای مدارها و بدنه ها و به طور کلی خرابی های مکانیکی شدید دیگر شود.

یاد آوری- درباره حداکثر و حداقل جریان اتصال کوتاه

       بسته به اینکه لحظه وقوع اتصال کوتاه با کدام یک از نقاط موج سینوسی ولتاژ مصادف شود، موج شدت جریان نسبت به محور زمان ممکن است جابجا شود و در حد، عدم تقارن کامل ایجاد شود یا اینکه اصلاً عدم تقارن بروز نکند و موج جریان کاملاً قرینه باقی بماند. در عمل لحظه وقوع اتصال کوتاه اتفاقی و قابل پیش بینی نمی باشد و لذا ممکن است در هر نقطه ای بین دو حد بالا قرار گیرد.

در مورد حداقل و حداکثر شدت جریان اتصال کوتاه در پیوست چهارم از فصل ششم صحبت شده است.

اتصال کوتاه در تاسیسات ساختمانها و سیستم های توزیع نیروی برق، باید از دو نظر مورد بررسی قرار گیرد:

1) حداکثر شدت جریان اتصال کوتاه در بدترین شرایط:

          در این مورد “بدترین شرایط” هنگامی اتفاق می افتد که نقطه اتصال کوتاه مصادف با لحظه ای است که جابجایی موج جریان کامل بوده و حداکثر جریان از مدارعبور کند. علاوه بر آن شرایط دما و غیره باید به نحوی انتخاب شود که به زیاد شدن جریان اتصال کوتاه کمک کند. شدت جریانی که به ترتیب به دست می آید،

الف) برای انتخاب شینه ها و مقره ها و کنترل ایستادگی کابل ها و لوازم قطع و وصل و کنترل و حفاظت، از نظر توانایی ایستادگی آنها در برابر نیروهای دینامیکی، و

ب) برای کنترل همه اجزای مدار از نظر ایستادگی آنها در برابر دمایی که بوجود می آید، مورد استفاده قرار گیرد.

2) حداقل شدت جریان اتصال کوتاه بین یک فاز و بدنه هادی یا هادی حفاظتی در بدترین شرایط:

        در این مورد”بدترین شرایط” هنگامی اتفاق می افتد که نقطه اتصال کوتاه مصادف با لحظه ای است که جابجایی موج جریان وجود نداشته باشد و بنابراین، حداقل جریان از مدار عبور کند. علاوه بر آن شرایط دما و غیره باید به نحوی انتخاب شود که جریان اتصال کوتاه احتمالی کمترین مقدار را داشته باشد.

شدت جریانی که به این ترتیب به دست می آید، برای کنترل لوازم حفاظتی (فیوز، کلیدمینیاتوری، کلید خودکار) به کار می رود. آن معلوم می کند، حداقل جریان اتصال کوتاه در برخورد یک فاز به هادی حفاظتی یا بدنه هادی، برای قطع مدار در 4، 0 ثانیه یا 5 ثانیه (بسته به کاربرد مدار) کافی خواهد بود یا خیر.

 

حفاظت مدارها در برابر اضافه جریان / حفاظت مدارها در برابر اضافه جریان / حفاظت مدارها در برابر اضافه جریان / حفاظت مدارها در برابر اضافه جریان / حفاظت مدارها در برابر اضافه جریان / حفاظت مدارها در برابر اضافه جریان / حفاظت مدارها در برابر اضافه جریان

حفاظت در برابر برق گرفتگی 8

حفاظت در برابر برق گرفتگی 1

حفاظت در برابر برق گرفتگی 1

حفاظت در برابر برق گرفتگی 1

حفاظت در برابر برق گرفتگی 1

 

حفاظت در برابر برق گرفتگی :

بررسی سیستم های TN-S و TN-C از نظر سازگاری با سیستم های الکترونیکی ساختمان ها

(EMC=Electro-Magantic Compatibility)

(EMI= Electro-Magantic Interference)

           همبندی، علاوه بر تامین ایمنی، سیستم های الکترونیکی را در برابر آثار امواج الکترومغناطیسی حفاظت می نماید. برای همین در آستانه قرن 21 که یکی از مشخصه های آن ورود ارتباطات به همه انواع ساختمان ها است، همبندی عملی بسیار مهمتر به شمار خواهد آمد. در ساختمان های بزرگ ایجاد همبندی علاوه بر نقطه ورود سرویس ها به ساختمان، در نقاط اضافی مانند تابلوهای برق تغذیه کننده لوازم فنی، لازم خواهد بود. به طور کلی برای مبارزه با EMI در ساختمان هایی که شامل لوازم الکترونیکی می باشند لازم است نکات زیر رعایت شوند:

  • از سیستم های توزیع، سیستم های مورد قبول عبارتند از: TN-S و TT و IT و به عبارتی دیگر استفاده از سیستم های TN-C به هیچ وجه مجاز نیست.
  • در همه جعبه های توزیع لازم است هم بندی اضافی برای هم ولتاژ کردن پیش بینی شود.
  • همه هم بندی های هم ولتاژ کننده باید موارد زیر را شامل شوند:
  • هادی حفاظتی
  • لوله های آب
  • لوله های گاز
  • لوله های بالاروی حرارت مرکزی
  • سیستم های تهویه
  • اجزای فلزی سازه های ساختمان (اسکلت فلزی و یا میلگردهای بتن مسلح)
  • هر گونه لوله کشی فلزی دیگر

ساختمان هایی که باید از TN-S استفاده کنند، برای مثال عبارتند از ساختمان های مربوط به تاسیسات فنی مخابرات، ساختمان های دارای شبکه های رایانه و بیمارستان ها و ساختمان ها مشابه آنها. در مورد بیمارستان ها یادآور می شود که امروزه هم در زمینه های تشخیص و هم درمان از وسایل الکترونیکی حساس نسبت به امواج الکترومغناطیسی استفاده می شود. CT-Scan, MIR و بسیاری تجهیزات حساس دیگر).

6P10 -1- مقایسه سیستم های TN-C و TN-S از نظر بخش امواج الکترومغناطیسی ( حفاظت در برابر برق گرفتگی )

      شکل 6P10-1، فرق بین دو سیستم TN-C  و TN-S را از نظر پخش امواج الکترومغناطیسی در حالت عادی (غیر از حالت بروز اتصالی باز با بدنه)، نشان می دهد. دیده می شود که به علت مشترک بودن هادی های حفاظتی و خنثی (PEN) در سیستم TN-C جریان خنثی تماماً از هادی خنثی عبور نمی کند. بلکه بخشی از آن به علت وجود همبندی، از راه اجزای ساختمانی به مبداء بر می گردد. همین بخش است که ایجاد امواج الکترومغناطیسی و تداخل (EMI) می کند. در سیستم TN-S به دلیل مجزا بودن هادی های حفاظتی (PE) و خنثی (N) ، هادی خنثی در همبندی شرکت ندارد. بنابراین هیچ جریانی که مربوط به آن باشد از اجزای ساختمانی عبور نخواهد کرد و (EMI) بروز نخواهد کرد.

گردآورنده مطلب: شرکت اطلس کاسپین تامین کننده ی کمپرسور و تجهیزات کمپرسور

 

حفاظت در برابر برق گرفتگی / حفاظت در برابر برق گرفتگی / حفاظت در برابر برق گرفتگی


شرکت اطلس کاسپین وارد کننده و پخش کننده محصولات شرکت اطلس کوپکو سوئد از قبیل : کمپرسور – فیلتر – مخزن – سنسور
حفاظت در برابر برق گرفتگی 8

حفاظت در برابر برق گرفتگی 2

حفاظت در برابر برق گرفتگی 2

 

حفاظت در برابر برق گرفتگی 2

حفاظت در برابر برق گرفتگی 2

 

حفاظت در برابر برق گرفتگی 2

   استفاده از وسایل حفاظتی جریان تفاضلی با جریان عامل 30 میلی آمپر یا کمتر به عنوان تنها وسیله حفاظت در برابر تماس مستقیم ممنوع است.

حفاظت در برابر برق گرفتگی 2 

  در بند 621-4، با نحوه کار وسایل حفاظتی جریان تفاضلی آشنا شدیم و گفتیم که از انواع حساس این وسایل (با جریان عمل تا 30 میلی آمپر) می توان به عنوان یک حفاظت اضافی در برابر تماس مستقیم استفاده نمود.

گروهی از سازندگان که نسبت به جامعه احساس مسئولیت نمی کنند، در شناساندن لوازم ساخت خود چنین وانمود می کنند که در سیستم هایی که دارای هیچ نوع حفاظت در برابر برق گرفتگی نیستند. (مانند سیستم برقی در کشور ما در حال حاضر) وسایل جریان تفاضلی قادرند حفاظتی کامل (هم برای تماس غیر مستقیم  و هم تماس مستقیم) ارائه دهند. چنین ادعایی اساسا درست نیست و مردم را نباید با این ادعای نادرست گول زد. بدین معنا که وضعیت سیستم آنها هر چه باشد،وسایل جریان تفاضلی ایمنی را تامین خواهند کرد. در درجه اول، سلامت و صحت سیستم از نظر لوازم و اجرای کار و بهره برداری صحیح و رعایت همه مقررات است که ضامن ایمنی می باشد و وسایل جریان تفاضلی را می توان فقط به عنوان یک حفاظت اضافی به حساب آورد.

 

در بعضی موارد که در زیر بحث خواهد شد وسایل جریان تفاضلی نمی توانند هیچ گونه حفاظتی را در برابر برق گرفتگی ایجاد کنند.

 

اما قبل از وارد شدن به اصل موضوع لازم است یادآوری شود که انتخاب وسایل حفاظتی با حساسیت زیاد یعنی 30 میلی آمپر یا کمتر در همه احوال مناسب نمی باشد. زیرا هر سیستم دارای نشت طبیعی به زمین است که مقدار آن با دما و رطوبت هوا در تغییر است و بنابراین در مواردی ممکن است مقدار آن به حدی برسد که منجر به عمل وسیله بدون وجود خرابی یا به ظاهر “بدون علت” شود.

6P9-1- عدم کار آیی وسایل حفاظتی در برخی از موارد ( حفاظت در برابر برق گرفتگی 2 )

    ممکن است وضعیتی باشد که در صورت برخورد همزمان انسان با دو فاز مختلف با یک فاز و هادی خنثی ممکن است پیش آید. در این هنگام جریان برق گرفتگی که از بدن انسان عبور می کند به جای نشت به زمین، دوباره به سیستم باز می گردد و نظر به اینکه جمع آنی جریان ها برابر صفر است، کلید عمل نخواهد کرد. این مسئله مخصوصاً در موردی که انسان بر روی کف عایق ایستاده باشد بارزتر است.

حالتی در سیستم TN که در آن وسیله حفاظتی جریان تفاضلی کارآیی ندارد. ( حفاظت در برابر برق گرفتگی 2 )

 

حفاظت در برابر برق گرفتگی انسان:

خطر برق گرفتگي به دو صورت رخ می دهد:

1-زمانیکه بدن انسان مستقیما با هادي برق‌دار سيستم در يك يا دو نقطه تماس حاصل نمايد.

2- زمانیکه انسان با سطوح فلزی در تماس باشد و در اثر خراب شدن عايق بندي يا به هر علت ديگر، يك هادي برق‌دار با سطوح فلزي در دسترس مربوط به سيستم، تماس حاصل نمايد.

اقدامات لازم جهت جلوگیری و رفع خطر برق گرفتگي

1- ايزوله كردن بدن شخص

 يكي از راه‌هاي اساسي براي محافظت اشخاص عبارت است از ايزوله كردن آنها بوسيله دستكش ولباس يا كفش ايمني كه از مواد عايق ساخته شده است. همچنين براي جلوگيري از خروج جريان از بدن، ممكن است كف محل كار را با وسايل مناسب مثل فرش لاستيكي يا چوب پوشاند.

2ـ استفاده از ترانس ايزولمان يا ترانس يك به يك

يك ترانس القايي است كه ورودي و خروجي آن داراي يك ولتاژ مي‌باشد و در عبور جريان برق به دستگاه‌هاي برقي مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

3ـ استفاده از رله حفاظتي

 رله‌هاي حفاظتي به نحوي ساخته شده‌اند كه به محض ايجاد اختلالاتي در  سيستم برق و  به هنگامي كه جريان برق بيش از 30 ميلي آمپر از بدن انسان عبور كند، بلافاصله عمل مي‌كند و جريان برق دستگاه به طور اتوماتيك قطع مي‌شود و اگر شخص با دستگاهي كه مجهز به اين وسيله است تماس حاصل كند از خطر برق گرفتگي محفوظ خواهد بود.

4ـ اتصال بدنه دستگاه به زمين يا ارتينگ

اين روش يكي از روش‌هاي كاملاً ايمن و ارزان قيمت است. اگر بدن شخص با دستگاهي كه اتصال به زمين دارد، تماس پيدا كند، در انشعاب جريان قرار مي‌گيرد و مقدار شدت جرياني كه به طور موازي از بدن وي عبور مي‌كند، به ميزان خطرناك 25/0 آمپر نمي‌رسد. اين سيم بايد عمق كافي داشته باشد وبه زمين مرطوب برسد و در محل اتصال به زمين داراي مقاومت بسياركم باشد. از چاه آب يا فاضلاب مي‌توان به عنوان زمين استفاده كرد.

 5ـ استفاده از دستگاه‌هايي كه بدنه عايق دارند

    اين روش در مورد دستگاه‌هاي موجود در كارگاه‌هاي صنعتي امكان پذير است و براي  وسايل برقي كوچك و خانگي مي‌تواند مورد استفاده قرار گيرد.

يقيناً در بسياري از موارد بايستي در صورت امكان از چند روش حفاظت دهي، به صورت همزمان استفاده كرد تا در صورت هر گونه عيب و ايراد در يكي از سيستم‌هاي حفاظتي، سيستم ديگر حفاظت را تأمين كند.

 

گردآورنده: شرکت اطلس کاسپین با 20 سال سابقه در زمینه ی تامین کمپرسور و تجهیزات کمپرسور اطلس کوپکو در ایران.

با ضمانت اصالت کالا و قطعات با کارکرد بالا، جهت مشاوره ی رایگان تماس بگیرید:

09122000264

09122000359

 

حفاظت در برابر برق گرفتگی 2 / حفاظت در برابر برق گرفتگی 2 / حفاظت در برابر برق گرفتگی 2 / حفاظت در برابر برق گرفتگی 2 / حفاظت در برابر برق گرفتگی 2 / حفاظت در برابر برق گرفتگی 2


شرکت اطلس کاسپین وارد کننده و پخش کننده محصولات شرکت اطلس کوپکو سوئد از قبیل : کمپرسور – فیلتر – مخزن – سنسور
حفاظت در برابر برق گرفتگی 8

حفاظت در برابر برق گرفتگی 3

حفاظت در برابر برق گرفتگی 3

حفاظت در برابر برق گرفتگی 3

حفاظت در برابر برق گرفتگی 3

حفاظت در برابر برق گرفتگی 3 :

حفاظت در برابر برق گرفتگی 3 با استفاده از وسایل حفاظتی با ولتاژ عامل اتصال کوتاه

Fault voltage operated protective

    علاوه بر وسایل حفاظتی جریان تفاضلی که شرح آنها در بند 621-4 داده شده است، در بعضی موارد اگر استفاده از این وسایل ممکن نباشد، از وسایل حفاظتی با ولتاژ عامل اتصال کوتاه (که در آلمان با نام FU شناخته می شوند) استفاده می گردد. این وسایل حفاظتی در همه سیستم ها چه با اتصال به زمین و چه بدون اتصال به زمین، قابل استفاده می باشند. در مدارک موجود IEC به سیستم های FU کمتر اشاره شده و درباره آنها بحث شده است. چنین به نظر می رسد که IEC به این نوع حفاظت که لازمه استفاده از آن دقت در نحوه نصب و نظارت دائمی در بهره برداری است، اهمیت زیادی نداده است.

 

6P8-1- نحوه استفاده و خواص وسایل حفاظتی با ولتاژ عامل اتصال کوتاه (FU)

    شکل 6P8-1، نحوه وصل و استفاده از وسایل حفاظتی با ولتاژ عامل اتصال کوتاه را نشان می دهد. با توجه به شکل، می توان رابطه زیر را نوشت:

که در آن:

= ولتاژ اتصال کوتاه که مقدار آن نباید از 50 ولت تجاوز کند.

= شدت جریان اتصال کوتاه به زمین از طریق بدنه، سیم پیچ وسیله حفاظتی و اتصال زمین حفاظتی مقدار عامل این جریان که سبب قطع وسیله می شود، مانند وسایل جریان تفاضلی در حد 30 میلی آمپراست.

= مقاومت  سیم پیچ وسیله حفاظتی و اتصال زمین حفاظتی. مقدار این مقاومت در حد 400 اهم است.

= مقاومت الکترود اتصال زمین حفاظتی.

با جایگزینی مقادیر داده شده در رابطه (1) ، خواهیم داشت:

برای اینکه نسبت به کار کلید قبل از اینکه حداکثر ولتاژ تماس  به مقداری غیر مجاز رسد، اطمینان حاصل شود. حداکثر مقاومت را برای ولتاژ اتصال کوتاه 50 ولت برابر 800 اهم و برای موارد دیگری که ولتاژ اتصال کوتاه نباید از 24 ولت تجاوز کند، برابر 200 اهم انتخاب می کنند.

 از شکل چنین نتیجه گیری می شود که اولا الکترود اتصال زمین حفاظتی باید در خارج از حوزه اتصال زمین ساختمان یا سازه ای که کلید در آن نصب است قرار گیرد در غیر این صورت کلید درست عمل نخواهد کرد. ثانیاً دو سر کلید نباید اشتباهاً یا در اثر اجرای غلط اتصال کوتاه شود و برای همین هادی اتصال یک سر سیم پیچ کلید به الکترود اتصال زمین حفاظتی باید با هادی عایقدار انجام شود و با هیچ یک از اجزای ساختمانی تماس نگیرد و اتصال آن به الکترود مطمئن باشد. به این دلایل است که استفاده از این وسایل حفاظتی احتیاج به دقت در نصب و سپس مراقبت دائمی در بهره برداری دارد.

یادآوری

  • این نوع حفاظت در کشور ما عملاً ناشناس است.
  • برای آشنایی بیشتر با مسایل مربوط به ولتاژها و مقاومت ها و جریان های مربوط به برق گرفتگی به پیوست 6P1 مراجعه کنید.

 

حفاظت در برابر برق گرفتگی 3 / حفاظت در برابر برق گرفتگی 3 / حفاظت در برابر برق گرفتگی 3 / حفاظت در برابر برق گرفتگی 3


شرکت اطلس کاسپین وارد کننده و پخش کننده محصولات شرکت اطلس کوپکو سوئد از قبیل : کمپرسور – فیلتر – مخزن – سنسور
حفاظت در برابر برق گرفتگی 8

حفاظت در برابر برق گرفتگی 4

حفاظت در برابر برق گرفتگی 4

 

حفاظت در برابر برق گرفتگی 4 :

خطراتی که در اثر پاره شدن هادی حفاظتی/ خنثی PEN در سیستم TN بوجود می آید.

   ملاحظات نظری و تجربی نشان می دهند که مهمترین اتفاق خطرناکی که در یک سیستم TN هم از نظر جانی و هم از نظر مادی بشر را تهدید می کند، پارگی هادی حفاظتی/خنثی یا هادی خنثی است. به همین دلیل است که مقررات متعددی برای حفظ مداومت این هادی ها ابداع شده است.

با وجود این، استانداردها و کتاب های مرجع، راجع به نتایج پاره شدن هادی PEN کمتر مطلب ارائه می دهند و بیشتر به مواردی که باید برای جلوگیری از این اتفاق پیش بینی شوند، بسنده می کنند. اما به نظر می رسد که بهتر است کسانی که با توزیع و تاسیسات برقی سر و کار دارند با این مسئله آشنایی عمیق تری پیدا کنند تا اهمیت حفظ مداومت الکتریکی هادی PEN از یک طرف و اتصال زمینهای اضافی که برای زمین کردن هادی PEN در محل ورودی به هر ساختمان لازم می باشد را بهتر درک کنند.

پارگی هادی PEN بزرگترین خطر در یک سیستم TN می باشد. پارگی هادی PEN دو نوع خطر ایجاد می کند:

1- ولتاژ بدنه های هادی ممکن است به مدتی طولانی پیش از مقدار مجاز شود و خطر برق گرفتگی بوجود آورد.

2- به علت مواج شدن بیش از حد هادی PEN، ولتاژهای بین هر فاز و هادی PEN ممکن است به شدت تغییر کند و سبب شکست عایق بندی و “سوختن” لوازم شود.

شکل 6P7-1، طرحواره وضعیتی را نشان می دهد که در صورت پاره شدن هادی PEN بوجود می آید و حالت کلی بحث را تشکیل می دهد. و در هر دو حالت بدون اتصال به زمین بعد از محل پارگی و با اتصال به زمین بعد از محل پارگی بررسی شده است. دیده می شود که وجود اتصال زمین کمکی تا حدی تغییرات ولتاژ هادی PEN را مهار می کند.

شکل 6P7-2، طرحواره وضعیتی را نشان می دهد که در صورت پاره شدن هادی PEN و قطع شدن یک فاز بوجود می آید که حالت خصوصی از حالت کلی گفته شده در بالاست.

شکل 6P7-1 خطراتی که در اثر پارگی هادی خنثی در سیستم TN به وجود می آید- حالت کلی

شکل 6P7-2 خطراتی که در اثر پارگی هادی خنثی در سیستم TN به وجود می آید- حالت مخصوص

 

انواع برق گرفتگی

ابتدا به انواع برق گرفتکگی می پردازیم سپس روش های پیشگیری از برق گرفتگی را شرح می دهیم:

جریان به دو شکل متناوب و مستقیم در مدار الکتریکی راه پیدا می کند. جریان متناوب باعث به وجود آمدن انقباض عضله می شود و به طور مستقیم بر روی عملکرد قلب اثر می گذارد. به همین دلیل برق گرفتگی توسط جریان متناوب تا چندین برابر از جریان مستقیم خطرناک تر است. برق گرفتگی در یکی از دو حالت زیر رخ می دهد:

برق گرفتگی در اثر تماس مستقیم

حفاظت در برابر برق گرفتگی 4

حفاظت در برابر برق گرفتگی 4

این اتفاق زمانی رخ می دهد که فردی هادی برق دار را لمس کنید. این هادی ممکن است در اثر از بین رفتن روکش و پاره شدن عایق، بیرون زدگی داشته باشد.

برای خرید کابل برق همین حالا اقدام نمایید.

شدت هر برق گرفتگی به اختلاف پتانسیل آن ارتباط دارد. اگر پتانسیل پایین باشد، تنها در در صورت لمس مستقیم هادی، برق گرفتگی اتفاق می افتد؛ اما اگر پتانسیل بالا باشد، در صورت لمس حتی با عایق نیز دچار برق گرفتگی خواهید شد. به همین دلیل همیشه در هنگام مواجه با تأسیسات الکتریکی برقی و احتیاط کنید.

برق گرفتگی در اثر تماس غیر مستقیم

در این نوع از برق گرفتگی، فرد بدنه دستگاه الکتریکی که برق دار شده است را لمس می کند. بدنه دستگاه زمانی برق دار می شود که عایق بندی آن خراب شده باشد و یک هادی با سطح فلزی آن در تماس باشد.

 

حفاظت در برابر برق گرفتگی 4 / حفاظت در برابر برق گرفتگی 4 / حفاظت در برابر برق گرفتگی 4 / حفاظت در برابر برق گرفتگی 4


شرکت اطلس کاسپین وارد کننده و پخش کننده محصولات شرکت اطلس کوپکو سوئد از قبیل : کمپرسور – فیلتر – مخزن – سنسور
ريز پردازنده

ريز پردازنده

ريز پردازنده MicroScribe / MicroScan Frequently Asked Questions MicroScribe / MicroScan (ريز پردازنده) به اين سوالات پاسخ مي دهد. سوالات : 1- چگونه مي توان MicroScan (ريز پردازنده) را نسبت  به اسكنرهاي ليزري و نوري سنجيد؟ 2- چگونه مي توان دستاوردهاي MicroScan (ريز پردازنده) را با ديگر برنامه هاي كاربردي به كار برد ؟ 3- […]