حفاظت در برابر تماس مستقیم

سیستم FELV

سیستم FELV

 

ولتاژ بسیار پایین (به انگلیسی: ELV) : به اختلاف پتانسیل کمتر از ۵۰ ولت ای‌سی یا ۱۲۰ ولت دی‌سی بین فاز و نول یا فاز و زمین گفته می‌شود. این ولتاژها در سطح پایین‌تری از ولتاژهای پایین (ولتاژهای کمتر از ۱۰۰۰ ولت ای‌سی یا ۱۵۰۰ ولت دی‌سی برای خط، برابر ۶۰۰ ولت ای‌سی یا ۹۰۰ ولت دی‌سی برای فاز به زمین) قرار دارند.

ولتاژ بسیار پایین ایمن

ولتاژ بسیار پایین ایمن (به انگلیسی: SELV) نوعی ولتاژ بسیار پایین است که با استفاده از ترانس ایزوله‌کنندهٔ مخصوص (مطابق استانداردهای مربوط مانند آی‌ئی‌سی) فراهم می‌شود. ولتاژ ثانویهٔ این ترانس‌ها هرگز از ۵۰ ولت آرام‌اس تجاوز نمی‌کند. ولتاژهای بسیار پایین ایمن برای مواردی که تجهیزات الکتریکی می‌توانند خطرات جدی در بر داشته باشند مانند استخرهای شنا و شهر بازی‌ها استفاده می‌شود. مطابق استاندارد آی‌ئی‌سی هیچ یک از هادی‌های زندهٔ سامانهٔ دارای ولتاژ بسیارپایین ایمن نمی‌باید با زمین تماس داشته باشند. پریزهای این سامانه فاقد کنتاکت زمین است و سوکت آن به گونه‌ای ساخته می‌شود که امکان اتصال ناخواستهٔ دیگر سطوح ولتاژ به آن وجود نداشته باشد.

در ولتاژهای بسیار پایین ایمن که به آن ولتاژ بسیارپایین جداشده نیز می‌گویند، سامانه از زمین و دیگر سامانه‌ها جدا است و بر اثر خطاهای تکی در سامانه احتمال وقوع شوک الکتریکی وجود نخواهد داشت. اصطلاح SELV برای اشاره به بیشینه ی ولتاژهای قابل تماس به وسیلهٔ انسان که خطرساز نباشند نیز به کار می‌رود که معمولاً ۶۰ ولت دی‌سی در نظر گرفته می‌شود.

ولتاژ بسیار پایین حفاظتی

ولتاژ بسیار پایین حفاظتی (به انگلیسی: PELV) در مواردی به کار می‌رود که بخواهیم از ولتاژ بسیار پایین استفاده کنیم، اما خطر به اندازه‌ای نباشد که نیاز به استفاده از ولتاژ بسیار پایین ایمن باشد. تفاوت سامانه‌های دارای ولتاژ بسیارپایین حفاظتی با ایمن در این است که در سامانه‌های حفاظتی، یکی از نقاط ثانویهٔ ترانسفورماتور به زمین متصل می‌شود. این نوع تجهیزات با ولتاژ ۲۵ ولت آرام‌اس، تنها در شرایط معمولاً خشک که امکان تماس وسیع با بدن انسان نباشد به کار می‌روند؛ در سایر موارد که محافظتی در برابر تماس مستقیم وجود نداشته باشد، بیشترین ولتاژ آرام‌اس مجاز ۶ ولت پیش‌بینی شده است.

با وجود اینکه سامانهٔ ولتاژ بسیار پایین حفاظتی از زمین جدا نیست، اما کلیهٔ شرایط دیگر سامانه‌های ایمن را برآورده می‌کند.

 

درباره ی سیستم FELV :

ولتاژ بسیار پایین عملی

ولتاژ بسیار پایین عملی (به انگلیسی: FELV) به ولتاژهایی گفته می‌شود که شرایط ولتاژ بسیار پایین را داشته باشند (کمتر از ۵۰ ولت)، اما شرایط ولتاژ بسیار پایین ایمن یا حفاظتی را فراهم نکنند. در سیستم‌هایی که از ولتاژ بسیارپایین عملی استفاده می‌کنند بکارگیری راه‌کارهای محافظت در برابر شوک الکتریکی نیاز خواهد بود.

در سامانه‌های دارای ولتاژ بسیار پایین عملی، از یک ترانسفورماتور معمولی برای کاهش ولتاژ استفاده شده است. در این سامانه کلیهٔ اقدامات حفاظتی از جمله زمین‌کردن همهٔ هادی‌های در معرض تماس ثانویه ضروری است.

 

سیستم FELV :

    در صورتی که برای کارهای عملیاتی (کنترل از راه دور، کار رله ها و مانند آن) از ولتاژهای باند I استفاده شود، ولی همه مقررات مربوط به SELV و PELV رعایت نشده و رعایت آنها هم لازم نباشد. موارد زیر باید برای اطمینان نسبت به حفاظت در برابر تماس های مستقیم و غیر مستقیم، رعایت شوند:

حفاظت در برابر تماس مستقیم ( سیستم FELV )

حفاظت در برابر تماس مستقیم باید با یکی از دو روش زیر انجام شود:

– با استفاده از حصارکشی ها یا محفظه ها؛

– با استفاده از عایق بندی که با حداقل ولتاژ آزمونی مدار اولیه مطابقت دارد.

در مواردی که مدارهای FELV قادر به تحمل این ولتاژ نباشند، عایق بندی بدنه های در دسترس تجهیزات باید در حین نصب تقویت شود تا حدی که بتواند در برابر ولتاژ آزمونی 1500 ولت متناوب موثر استقامت کند.

 

حفاظت در برابر تماس غیر مستقیم ( سیستم FELV )

   حفاظت در برابر تماس غیر مستقیم باید با یکی از دو روش زیر انجام شود:

-بدنه های هادی تجهیزات FELV به هادی حفاظتی مدار اولیه وصل شود به شرط اینکه این مدار تابع یکی از روش های قطع خودکار مدار طبق بخش 621 باشد. این امر مانع وصل یکی از هادی های برقدار FELV به هادی حفاظتی مدار اولیه نخواهد شد.

-بدنه های تجهیزات FELV به هادی همبندی همولتاژ کننده مدار اولیه که زمین نشده است، وصل شود. از این روش در مواردی استفاده می شود که مدار اولیه با روش حفاظتی جدایی الکتریکی طبق بند 622-5 حفاظت می شود.

632-4- پریزها و دو شاخه های مدارهای FELV

   پریزها و دو شاخه های سیستم های FELV باید با شرایط زیر مطابقت نمایند:

-دو شاخه ها را نباید بتوان داخل پریزهای مدارهای دیگر نمود.

-پریزها نباید بتوانند چند شاخه های مدارهای دیگر را قبول کنند.

 

نکات اضافی در مورد سیستم های SELV و PELV و PELV :

-برای مقررات کامل مربوط به SELV ، PELV و FELV به IEC 3644411 مراجعه شود.

-موارد استفاده از SELV برای مثال استخرهای شنا و محیط های نمناک (IEC 364701,7028306)

-موارد استفاده از FELV برای مثال مدارهای ارتباطات و کنترل.

 

 

سیستم FELV / سیستم FELV / سیستم FELV / سیستم FELV / سیستم FELV