Tel: 021 3390 3552 , 021 3390 1804
آخرین مقاله ها در سایت

حفاظت در برابر اضافه بار

71- حفاظت در برابر اضافه بار

710- کلیات

    برای طرح یک مدار الکتریکی، قبل از هر چیز لازم است مصرف آن یا شدت جریان طرح تعیین شود. به عبارت دیگر باید نوع مصرف، شدت جریان عادی مصرف و جریانهای اضافه بار موقت مصرف کننده هایی که از مدار تغذیه می کنند مشخص شوند تا از روی آنها شدت جریان طرح تعیین گردد. شاید این قسمت از کار، مشکلترین آن باشد زیرا چیزی که به دنبال آن هستیم ما را وارد احتمالات می کند که برای مهندسین زمینه ای ناخوشایند است. مخصوصاً هنگامی که تعیین ضریب همزمانی در میان باشد. به نحوی که بعداً خواهیم دید در تعقیب تعیین شدت جریان طرح، از اعداد و ضرایب تجربی استفاده می شود و با در نظر گرفتن همه جوانب مقدار مورد جستجو”برآورد” می شود و نتیجه اینکه حتی در بهترین شرایط، با عدم قاطعیت روبرو هستیم البته هر چه اعداد مورد استفاده در بر آورد، از منابع مطمئنتر استخراج شوند و افراد برآورده کننده با آداب و رسوم استفاده از برق در محل آشنایی و تجربه بیشتری داشته باشند، نتیجه به واقعیت نزدیکتر خواهد شد. ولی با توجه به نفس موضوع انتظار دقت کامل در برآورد، ساده اندیشی است.

به یاد داشته باشیم . به یاد داشته باشیم که منشاء مقادیر اصلی مورد استفاده در این محاسبات، جنبه آماری دارند و در کشور ما اینگونه آمار اصلاً وجود ندارد و منابع خارجی با توجه به بسیاری عوامل، که تفاوت در فرهنگ استفاده از برق یکی از آنهاست، مقادیر مورد بحث را برای استفاده کننده ایرانی حتی در بهترین شرایط، بسیار تقریبی می نماید.

حال فرض کنیم که با توجه به تمامی مشکلات و تقریبها، شدت جریانی که مدار باید برای آن طرح شود، تعیین شده است. این همان شدت جریان طرح است که طبق IEC با  نشان داده شده است.

بر مبنای ، شدت جریان اسمی وسیله حفاظتی یا در مورد وسایل قابل تنظیم، شدت جریان تنظیم شده وسیله انتخاب می شود که منطقاً باید برابر یا بیشتر از باشد تا مدار بتواند بدون وقفه جریان مصرف را تامین کند. شدت جریان اسمی وسیله حفاظتی (nominal or seting current)  طبق IEC یا  نمایش داده می شود.

یاد آوری 1- در مورد وسایل حفاظتی قابل تنظیم (کلید خودکار)،  شدت جریان تنظیم شده است (setting current).

بر مبنای ، مشخصات مدار (جنس، سطح مقطع، نوع عایقبندی و شرایط محل) و شدت جریان مجاز حرارتی (current carrying capacity)  مدار انتخاب می شود. IEC این شدت جریان را با   نمایش می دهد. برای اینکه مدار دچار اضافه جریان نشود و عایقبندی آن سالم بماند،  باید بزرگتر از  انتخاب شود.

یاد آوری 2- اگر مدار از مناطق مختلفی عبور کند که دارای ضرایب انتقال حرارتی متفاوتند، یا سطح مقطع مدار در طول آن تغیرکند، باید کمترین شدت جریان مجاز انتخاب شود.

علاوه بر سه شدت جریان ، IEC شدت جریان دیگری را نیز تعریف می کند که در صورت عبور آن از مدار، عمل وسیله حفاظتی یا سوختن فیوز تضمین شده باشد. این شدت جریان در مورد کلیدهای خودکار از هر نوع، شدت جریان عمل و در مورد فیوزها، شدت جریان ذوب نامیده می شود که با  نمایش داده می شود.

در عمل  به ترتیب زیر انتخاب می شود:

– برای کلیدهای خودکار: شدت جریان عمل در زمانی که به طور قرار دادی انتخاب شده است.

– برای فیوزهای نوع gl : شدت جریان ذوب در زمان قراردادی.

-برای فیوزهای نوع gll  : 9، 0 شدت جریان ذوب در زمان قرار دادی.

یادآوری 3- ضریب 9، 0 تفاوتهایی را که طبق استانداردهای مربوطه بین آزمونهای فیوزها     gIوgll وجود دارد منظور می کند.

=gI فیوزهای کاربرد عمومی با واکنش سریع (quick response)

=gII  فیوزهای کاربرد عمومی با واکنش تاخیری(time- lag)

یاد آوری4- درباره جریان  شکل 710-1، بعداً صحبت خواهد شد. در اینجا کافی است گفته شود که  جریانی است که در صورت عبور از یک وسیله حفاظتی ،وسیله را در زمانی قرار دادی (که معمولاً یک ساعت انتخاب می شود) بسته به نوع وسیله، قطع یا ذوب نخواهد کرد.

یادآوری 5- برای مشخصه های فیوزهای نوع  gIIو gII، به استاندارهای IEC269 مراجعه شود.

گفته های بالا را می توان در دو رابطه ساده زیر خلاصه نمود:

رابطه (1)، قاعده”شدت جریان نامی” خوانده می شود.

رابطه (2)، قاعده “شدت جریان عمل ” خوانده می شود.

یادآوری6- مقدار 45،1 ضریبی است انتخابی.جریان  هرگز نباید از  45،1 بیشتر انتخاب شود.

به عبارتی دیگر تا جایی که به اضافه بار مربوط می شود:

اولاً- مشخصه های مدار باید به نحوی انتخاب شوند که هادیهای مدار تواناییحمل جریان اسمی و اضافه بارهای مجاز را به طور دایم یا موقت داشته باشد.به این مشخصه ها مقادیر اسمی هادی گفته می شود.

ثانیاً- مشخصه های وسیله حفاظت در برابر اضافه بار مدار باید به نحوی انتخاب شوند که در صورت بروز اضافه بارهای غیر مجاز، قبل از اینکه در اثر اضافه دماهر گونه صدمه ای به مدار وارد شود، جریان به طور خودکار قطع شود. به این مشخصه ها مقادیر اسمی وسایل حفاظتی گفته می شود.

بین مقادیر اسمی هادی و مقادیر اسمی وسایل حفاظتی باید هماهنگی دقیق به عمل آید. علاوه بر آن بین وسایل حفاظتی در برابر جریانهای اضافه بار و اتصال کوتاه هم باید هماهنگی به عمل آید.

شکل 710-1 مطالب گفته شده در بالا را به صورت دیاگرام نشان می دهد.

شکل 710-1 هماهنگی مشخصه های هادیها و وسایل حفاظتی از نظر حفاظت در برابر اضافه بار

 

مطالب مرتبط